اتوبوس شب :

این یک نقد نیست ! من بهش میگم فیلم نوشته !

من این فیلم به تازگی دیدم و با دیدن این فیلم احساس خوبی به من دست داد ! نه از اینکه فیلم خیلی فوق العاده ای رو دیدم بلکه از اینکه بعد از این همه مدت نوبت رسید به اینکه به جنگ به عنوان جنگ نگاه کنیم !

از بعد از دفاع مقدس فیلم های زیادی در مورد این حادثه ساخته شده ولی تا کنون به جنگ به عنوان یک پدیده مخرب اجتماعی نگاه نشده بود ! فیلم های دفاع مقدس ما پر بود از کلوزاپ جمشید هاشم پور و انفجار تانک و حنثی سازی مین .... ولی اون چه که جنگ ما رو تبدیل به دفاع مقدس می کنه این مسایل نیست !!!

درسته در تعدادی از فیلم های دفاع مقدس به شخصیت رزمنده ها پرداخته شده بود ولی می تونم بگم که اکثرا دچار افراط و تفریط شده بودند و یا اصلا به جنبه های انسانی شخصیت اونها نپرداخته بودند !!!

هر چند باید اشاره کنم بعضی فیلم سازان ما (حاتمی کیا به عنوان مثال ) به  پیامد های جنگ در عرصه اجتماعی پرداختند(و خوب هم این کار رو کردن ) ولی کمتر (صفر ! ) فیلمی درباره پدیده جنگ ساخته شده بود که اتفاقات در بازه خود جنگ صورت بگیره  ! چه بسا این پدیده می تونه بستر مناسبی برای عرضه درام های قوی باشه ولی در سالهای اخیر بیشتر از اون به عنوان ابزاری  در جهت پیشبرد داستان  طنز یا درام های ضعیف استفاده شده بود !

با این مقدمه نوبت به خود فیلم می رسه ! این فیلم راجع به شخصیت های انسانی بود که در اثر یک پدیده به اسم جنگ با هم تعاملی ناخواسته دارند !  اون ها هر کدوم زندگی خود رو دارند ولی  جنگ اونها رو در مقابل (کنار!) هم قرار می ده ! نکته اول که به طور ظریفی در فیلم نشون داده اینه که نه راننده (خسرو شکیبایی) و نه عیسی ونه عماد و نه حتی فاروق به این جنگ تعلق ندارند ! چیزی که سینمای دفاع مقدس (!) ما با ساختن فیلم های اکشن گیشه شخصیت رزمنده های جنگ رو به یه سری تفنگدار دریایی نزول داد ! عیسی دوست نداره از اسلحه استفاده کنه و وقتی به یک انسان دیگه شلیک می کنه اصلا احساس خوبی نداره ! او مجبوره و ففقط وقتی از اسلحه استفاده می کنه که می بینه فرمانده خودش در خطره (دقایق اول فیلم : درواقع او در جواب شلیک میکنه )! اون چیزی که فیلم از عیسی نشون میده یک جوون که می خواد جا پای پدرش بذاره و از مملکت اش محافظت کنه ! عیسی بی پرواست ! او نمی ترسه و همین مطلب هم باعث میشه او اشتباهاتی هم مرتکب بشه ولی موضوع اینه که چون او به این مکان تعلق نداره نمیشه او رو مقصر دانست ! او در جایی داره از جون خودش مایه میزاره که نباید باشه  و کاری رو میکنه که در تخصصش نیست (از روی محذوریت) و نمیشه به خاطر اشتباهاتش بر او خرده گرفت ! او هم روح انسانی رو داره و هم می خواد با تکیه بر شور انقلابیش به جنگ دشمن بره ! جنگی که در اساس با روح انسانی او سازگار نیست !

شخصیت راننده هم جالبه ! دنیا دیده ، خونسرد ! او همه انسان ها رو دوست داره هر چند دیگه توان جنگیدن رو نداره ! درسته که همیشه عیسی رو نصیحت میکنه ولی هیچ وقت او رو سرزنش نمی کنه ! در واقع عیسی نماد ارمان خواهی اوست !

من واقعا خوشحالم به در یک فیلم دفاع مقدس به شخصیت سربازان عراقی هم به درستی و غیر مغرضانه  پرداخته شد (بالاخره ! بعد از این همه سال !) همین اومدن این شخصیت های هر چند گنگ و مبهم هم جای خوشحالی داره !

حالا اگه بخوام راجع به نقاط ضعف فیلم بگم اولین اینه که همین دو شخصیت برای کل فیلم کافی به نظر می رسند اگه به درستی پرداخت می شدند ! در واقع نقطه ضعف فیلم اینه که این همه شخصیت در این قصه کوچک (رمان کوتاه) جای پرداخت  ندارند ! گسترش داستان هم کمک شایانی  به این موضوع نکرده ! در واقع فیلمنامه از کمبود چالش برای شخصیت ها رنج میبره !  فیلمنامه نویس سعی کرده به جای اینکه برای شخصیت های واقعه تولید کنه(نتونسته !) برای اونها دیالوگ نوشته ! اونها مجبورن برای یه حادثه ساده کل امال و ارزوهاشون رو از بر بگم تا بیننده با کاراکتر بیشتر اشنا بشه !

ضعف بعدی که من احساس کردم (و شدیدا ناشی از کاستی در پرداخت شخصیت هاست !) پایان معلق داستانه ! هر چند که اون نامه و خبر بچهواقعا ایده خوبی بوده و کمی پایان داستان رو جمع کرده !

به نظر من هم فیلمبرداری سیاه و سفید لطمه زیادی به فیلم نزده (اگر کمک نکرده باشه !) موسیقی هم بد نبود ! به خصوص انتخاب ترانه های عربی ! بازی ها خوب بود به خصوص خسرو شکیبایی و  مهرداد صدیقیان (عیسی)  بر عکس عماد !

در یک کلام میشه گفت واقع گرایی فیلم در اینه که فیلم بر خلاف اکثر فیلم های این ژانر هویت انسانی رو فدای شور انقلابی نکرده (که به نظر من واقع گرایی فیلم رو می رسونه )

در اخر ، این فیلم یک فیلم انسانی است ! انسان هایی که با اینکه هم دیگه رو دوست دارند ولی در مقابل هم ایستادند !

اگه فیلم هایی در ایران باشند که شایسته دریافت جوایز حقوق بشر باشند بدون شک اتوبوس شب یکی از اونهاست ! هر چند که شاید چون این فیلم حمله ای به فرهنگ بومی خود نکرده  هیچ وقت چنین جایزه هایی رو برنده نشه !

My Ratings : 7.2 / 10

Watching Value : 1.3

Script : 6.8

Cinematography:7.5

Music : 7.3

Cast : 7.4

RSS